اهمیت‌ و ارزش‌ بازی‌ برای‌ کودکان‌ دارای‌ معلولیت

دراهمیت‌ و ارزش‌ بازی‌ برای‌ کودکان‌ سخن‌ بسیار گفته‌ و نوشته‌ شده‌ و امروزه‌ کمتر کسی‌ است‌ که‌ درزمینه‌ تاثیرات‌ مثبت‌ و سازنده‌ بازیهای‌ مختلف‌ برای‌ کودکان‌ و حتی‌ نوجوانان‌ تردید به‌ خود راه‌ دهد، اما هنوز درزمینه‌ فعالیتهای‌ تفریحی‌ و بازیهای‌ متنوع‌ ویژه‌ کودکان‌ و نوجوانان‌ دارای‌ معلولیت‌ کار شایسته‌ و درخور توجهی‌ صورت‌ نگرفته‌ و این‌ موضوع‌ مهم‌ و حیاتی‌ برای‌ این‌ گروه‌ از کودکان‌ ونوجوانان‌ یا به‌ دست‌ فراموشی‌ سپرده‌ شده‌ و یا در اولویت‌های‌ بسیار پایین‌ درزندگی‌ خانوادگی‌ آنها قرار دارد و این‌ در حالی‌ است‌ که‌ بازی‌ برای‌ بازسازی‌ ابعاد وجودی‌ این‌ افراد بسیار اساسی‌ و حیاتی‌ است‌.

 هر چند که‌ نوع‌ بازی‌ باید متناسب‌ بانوع‌ معلولیت‌ کودک‌، ویژگیهای‌ جسمانی‌، روحی‌، روانی‌ و ذهنی‌ او ،شدت‌ معلولیت‌ وامکانات‌ موجود در اختیار، طراحی‌ و برنامه‌ ریزی‌ شود، اما در یک‌ نگاه‌ کلی‌ باید این‌ تفکر که‌ معتقد است‌ کودکانی‌ که‌ توان‌ حرکتی‌ محدود و یا ضریب‌ هوشی‌ پایین‌تر از سطح‌ طبیعی‌ دارند به‌ دلیل‌ محدودیت‌های‌ موجود از حضور در بازیها و فعالیتهای‌ تفریحی‌ محروم‌ خواهند بود را مورد تجدیدنظر وتأمل‌ قرار دهیم‌.

به‌ عبارت‌ صریح‌تر بازی‌ برای‌ این‌ گروه‌ از دانش‌آموزان‌ با هر شکل‌ وشدت‌ معلولیت‌ در حکم‌ ابزاری‌ برای‌ رشد وتکامل‌ جسمانی‌ وتعالی‌ فکری‌ و روحی‌ به‌ شمار می‌رود و دراین‌ زمینه‌ها ضرورت‌ اجرای‌ آنها برایشان‌ چندین‌ برابر افراد غیر معلول‌ خواهد بود.

تصور کنید کودکی‌ که‌ دارای‌ فلج‌ مغزی‌ است‌ و به‌ دلیل‌ مشکلات‌ کنترل‌ عصبی‌ موجودتحرک‌ کافی‌ ندارد.اگر بتوانیم‌ برای‌ وی‌ انگیزش‌ مناسب‌ و با حد ضروری‌ ایجاد کرده‌ و او را با بازیهای‌ مختلف‌ ومتنوعی‌ تشویق‌ به‌ تحرک‌ کنیم‌ چه‌ تاثیرات‌ مثبت‌ و قابل‌ قبولی‌ بر وی‌ خواهیم‌ داشت‌ پاره‌ای‌ از این‌ تاثیرات‌ را در زیر با هم‌ مرور می‌کنیم‌ :

1- از دید جسمانی‌، تشویق‌ وترغیب‌ کودک‌ به‌ تحرک‌ جسمانی‌ و حرکت‌ دادن‌ اندام‌ درجهت‌ مورد نظر و باشدت‌ و فشار مناسب‌ می‌تواند وی‌ را در بازسازی‌ ساختار عصبی‌ - عضلانی‌ و هماهنگی‌های‌ حرکتی‌ ساده‌ یاری‌ کرده‌ و به‌ تدریج‌ با تکرار این‌ فعالیت‌ تجربیات‌ حرکتی‌ او را توسعه‌ داده‌ و افزایش‌ دهیم‌. این‌ کودک‌ بدون‌ اینکه‌ خود متوجه‌ گردد با میل‌ و اشتیاق‌ تمام‌ برای‌ دسترسی‌ به‌ بازی‌ موردعلاقه‌اش‌ از اندام‌ غیر متحرک‌ خود استفاده‌ کرده‌ ونظام‌ عصبی‌ خود را با شرایط‌ فراهم‌ شده‌ سازگار می‌سازد.

2- از دید روحی‌، روانی‌ و عاطفی‌ ،کودک‌ فلج‌ مغزی‌ مانندسایر معلولین‌ (حتی‌ کودکان‌ کم‌ توان‌ ذهنی‌) از ویژگیهای‌ روحی‌ - روانی‌ و شخصیتی‌ خاص‌ خود برخوردار است‌. او نیز از دنیا لذت‌ برده‌ وتوانایی‌ درک‌ آن‌ را خواهد داشت‌.توجه‌ به‌ فراهم‌ نمودن‌ امکانات‌ لازم‌ و ضروری‌ برای‌ بازیهای‌ متنوع‌ می‌تواند برای‌ این‌ کودک‌ تاثیرات‌ به‌ یاد ماندنی‌ و پایداری‌ را فراهم‌ سازد، احساس‌ بودن‌، اعتماد به‌ نفس‌، خودیابی‌، درک‌ وجود و احساسات‌ خود، درک‌ محبت‌ و دوست‌ داشتن‌، درک‌ موفقیت‌ و پیروزی‌، غم‌ و شادی‌ و تمام‌ ویژگیهای‌ روحی‌، روانی‌ از جمله‌ دست‌ آوردهای‌ بازی‌های‌ هرچند به‌ ظاهر ساده‌ برای‌ این‌ کودکان‌ هستند. بادکنکی‌ را باد کرده‌ و به‌ سمت‌ این‌ کودک‌ هدایت‌ کنید و از او بخواهید با دست‌ بادکنک‌ را بگیرد ویا با ضربه‌ آن‌ را رد کند، به‌ چهره‌ کودک‌ نگاه‌ کنید، پس‌ از هر تلاش‌ او برای‌ این‌ کار تغییرات‌ حاصل‌ در چهره‌ وی‌ را مورد بررسی‌ قرار دهید؟ چه‌ می‌بینید؟ و... به‌ شما اطمینان‌ می‌دهم‌ که‌ با هر بار واکنش‌ این‌ کودک‌ انگیزه‌ شما برای‌ ادامه‌ فعالیت‌ چندین‌ برابر خواهد شد.

3- ازدید اجتماعی‌، وقتی‌ کودک‌ دارای‌ معلولیت‌ به‌ بازی‌ می‌پردازد، توجه‌ وتمرکز او و توانمندیهایی‌ که‌ از خود دربازی‌ نشان‌ می‌دهد، میتواند بیانگر توانمندی‌ وی‌ در اذهان‌ دیگران‌ به‌ شمار آید. طرز نگرش‌ افراد به‌ قابلیتهای‌ ایشان‌ درتوسعه‌ قابلیتها وایجاد زمینه‌ رشد بیشتر و حضور در فعالیتهای‌ اجتماعی‌ نقش‌ مهم‌ واساسی‌ دارد.

/ 0 نظر / 8 بازدید